Art. 36 vragen herbouw watertoren Hoorn met woonappartementen

Aan: College van burgemeester en wethouders Hoorn
Betreft: Vragen art. 36 herbouw watertoren Hoorn

Hoorn, 3 maart 2026

Geacht college,

In 1970 is de watertoren van Hoorn tot verdriet van veel Hoornse inwoners gesloopt. De watertoren was een ‘wachter’ voor de inwoners van Hoorn en de regio. De sloop is een van de grootste blunders uit de bouwgeschiedenis van onze stad in de 20e eeuw. Om deze fout te herstellen stellen wij voor om de gesloopte watertoren te herbouwen in de buurt van de Geldelozeweg en het Keern.

Bouwbedrijf Visser & Smit Hanab bouwde in 1913 de watertoren als drinkwatervoorziening, in opdracht van het Provinciaal Waterleidingbedrijf van Noord-Holland. De toren in neorenaissancestijl was ruim 40 meter hoog en had een inhoud van 300 m3. Door de hoogte was de watertoren van ver buiten Hoorn te zien en een herkenningspunt voor inwoners en bezoekers van de stad.

In 1970 werd de watertoren voor 58.000 gulden afgebroken door aannemer Cornelissen. Deze sloop van industrieel erfgoed was destijds niet uitzonderlijk en is te vergelijken met de sloop van verschillende stadspoorten aan het begin van de 20e eeuw. Hoorn heeft alleen de Oosterpoort van de sloop gered. Vanaf 1856 werden in Nederland 260 watertorens gebouwd. Daarvan staan er nog ongeveer 175 overeind. In West-Friesland heeft alleen Hoogkarspel, gemeente Drechterland, nog een watertoren.

Veel oudere inwoners hebben een diepgewortelde wens om de watertoren te laten herbouwen, bij voorkeur in de buurt van de oorspronkelijke locatie, op de hoek van de Geldelozeweg en het Keern. Gedacht zou ook kunnen worden aan de Blauwe Berg, maar in een andere locatie kunnen wij ons ook vinden. Omdat de oorspronkelijke bouwtekeningen in het Westfries Archief bewaard zijn, is de voormalige watertoren in beginsel te herbouwen. Om de herbouw aantrekkelijk te maken stellen wij voor een aantal woonappartementen in de nieuwe watertoren te realiseren. Dat levert een kleine bijdrage aan de woningnood en biedt tegelijk een financiële basis voor de herbouw.

Omdat de gemeente Hoorn geen bouwer is, stellen wij voor om bij de herbouw Stichting Stadsherstel te betrekken, evenals de oorspronkelijke eigenaar, Waterleidingbedrijf Noord-Holland. Het is vanzelfsprekend dat ook buurtbewoners zo vroeg mogelijk bij de plannen worden betrokken. De kennis en oorspronkelijke bouwtekeningen van de Vereniging Oud-Hoorn en het Westfries Archief zijn voor de herbouw van grote waarde.

Wij stellen de volgende art. 36-vragen:

1. Bent u het met ons eens dat het afbreken van de watertoren een historische vergissing is en dat op grond van nieuwe inzichten over industrieel erfgoed anno 2026 zo’n sloop niet meer zou plaatsvinden? Kunt u zich voorstellen dat vooral oudere Hoornse inwoners de historische watertoren als baken missen?
2. Wilt u meewerken aan de herbouw van de watertoren, bijvoorbeeld op de Blauwe Berg? Wilt u daarbij samenwerken met Stichting Stadsherstel, het Westfries Archief, Vereniging Oud-Hoorn, Waterleidingbedrijf Noord-Holland en toekomstige buurtbewoners van de woonwatertoren?
3. Is het mogelijk in de nieuwe watertoren woonappartementen te bouwen? Zou u voor de bouw van een dergelijke woonwatertoren bouwgrond beschikbaar willen stellen?

Omdat naar verwachting over ongeveer twee maanden een nieuw college van burgemeester en wethouders wordt geïnstalleerd, kunnen wij ons voorstellen dat u de beantwoording van deze art. 36-vragen overlaat aan het nieuwe college.

Vriendelijke groet, namens Sociaal Hoorn Team Tonnaer,

Roger Tonnaer, gemeenteraadslid